تبلیغات
وبلاگ شعر یاسر شـکوری یاس - آشنایی با سوره مبارکه لقمان

 

31 ـ لقمان ـ مكی ـ 34 آیه ـ 542 كلمه ـ 2110 حرف

(معنی): لقمان حكیم

(علت نامگذاری):آیه 12 به بعد این سوره پندهای لقمان حكیم به فرزندش را مطرح كرده است كه یكی از شاهكارهای هنری این سوره در ضمن 8 آیه می باشد كه به طور زیبا و سبك جالبی اندرزهای لقمان را به تصویر كشیده است.[1]

(مأخذ نامگذاری):سوره لقمان به نام لقمان حكیم است مأخذ نامگذاری آیه 12 سوره است.[2]

(نامهای دیگر): ندارد

(ترتیب نزول و جمع آوری سوره لقمان):

به ترتیب جمع آوری،سی و یكمین سوره است.

به ترتیب نزول،پنجاه و ششمین سوره است كه بعد از سوره«صافات»و قبل از سوره«سباء»نازل شده است.

(ترتیب آغاز و پایان سوره لقمان):

آغاز:«الم تِلْكَ ایاتُ الْكِتابِ الْحَكیمِ».

پایان:«وَما تَدْری نَفْسٌ بِاَیِّ اَرْضٍ تَمُوتُ اِنَّ الله عَلیمٌ خَبیرٌ».[3]

(اطلاعات عمومی سوره لقمان):

1ـ جزء سوره هایی است كه با حروف مقطعه«حروف رمز»آغاز شده اند.

2ـ پرتكرارترین كلمه از جمله گروه كلماتی كه در سوره ها به كار رفته كلمه مبارك«الله»است كه بیشتر از سایر كلمات در سوره لقمان به كار رفته است.

(محتوای سوره لقمان):

× عظمت قرآن و هدایت و رحمت بودن آن برای مؤمنان.

× نكوهش كسانی كه در برابر آیات سرسختی نشان می دهند و با ایجاد سرگرمیهای ناسالم دیگران را از قرآن منحرف می كنند.

× نشانه های خدا در آفرینش آسمان و بر پا داشتن آن بدون ستون،آفرینش كوهها در زمین جنبندگان مختلف،نزول باران و پرورش گیاهان.

× سخنان حكمت آمیز لقمان به فرزندش از جمله:توحید و مبارزه با شرك،توصیه به نیكی با پدر و مادر،نماز،امر به معروف و نهی از منكر،شكیبایی در برابر حوادث سخت،خوشرویی با مردم،تواضع و فروتنی و اعتدال در امور.

× دلایل توحید با سخن از تسخیر آسمان و زمین،نعمتهای فراوان پروردگار.

× نكوهش از منطق بت پرستانی كه تنها بر اثر تقلید از نیاكان به گمراهی افتاده اند.

× علم گسترده و بی پایان خدا با ذكر مثال روشن.

× آیات آفاقی،توحید فطری و گرفتار شدن انسان در میان امواج بلا و روی دل به سوی خدا آوردن.

× صحنه تكان دهنده قیامت و زندگی پس از مرگ و هشدار به انسان كه مغرور زندگی دنیا نشوند و به فكر آن جهان باشند.

× علم غیب پروردگار و آگاهی او از همه چیز در ارتباط با انسان و.[4]

اشاره به عظمت قرآن،ذكر قسمتی از سخنان حكت آمیز لقمان به فرزندش،بیان دلایل توحید و اشاره كوتاهی به مسأله معاد و بیان علم غیب خداوند.[5]

(فضیلت خواندن سوره لقمان):

پیامبر اسلام(ص)فرمود:«هر كسی كه سوره لقمان را بخواند لقمان در قیامت رفیق و دوست او است و به عدد كسانی كه كار نیك یا بد انجام دادند(به حكم امر به معروف و نهی از منكر در برابر آنها)ده حسنه به او داده می شود».[6] ـ [7]

- در تفسیر مجمع البیان است:امام محمد باقر(ع)فرموده:هر كه سوره لقمان را در هر شب بخواند خدای تعالی 30 فرشته را وا دارد در آن شب تا صبح او را از شیطان و لشكرش حفظ و نگهداری كنند و اگر آن سوره را در روز بخواند آن فرشتگان او را تا شب از شیطان و لشكرش حفظ نمایند.[8]

1ـ بهذا الاسناد عن الحسن عن عمرو بن جبیر العرزمی عن ابیه عن ابی جعفر(ع)قال من قرأ سوره لقمان فی كل لیله و كل الله به فی لیله/ ثلاثین/ ملائكه یحفظونه من ابلیس و جنوده حتی یصبح فاذا قرءها بالنهار لم یزالوا یحفوظنه من ابلیس و جنوده حتی یمسی.[9]

2ـ نسخه دیگر:ابی بن كعب عن النبی(ص)قال من قرء سوره لقمان كان لقمان له رفیقاً یوم القیامه و

 

اعطی من الحسنات عشراً بعدد من عمل بالمعروف و عمل بالمنكر.[10]

1ـ امام باقر(ع)فرمودند:كسی كه سوره لقمان را در هر شب بخواند خداوند عالم در آن شب فرشتگانی بر وی گمارد كه تا بامداد او را از شر ابلیس و سپاهش نگهدارند و چون در روز بخواند فرشتگان مزبور تا شامگاه آن روز وی را از شر شیاطین حفظ نمایند.

2ـ رسول خدا(ص)فرمودند:كسی كه سوره لقمان را بخواند در قیامت لقمان با او دوست بوده و ده برابر اجر آن كسی كه به خوبیها عمل كرده و از بدیها دوری نموده به او پاداش داده می شود.

در خواص القرآن مذكور است كه هر كه سوره لقمان را در منزل حاكمی بگذارد در همان سال معزول شود و هر كه آن را بنویسد و با خود دارد از درد شقیقه و تب ایمن شود.از ابن عباس منقول است كه هر كه درد گوش دارد.

1ـ به خواندن آیه زیر مداومت كند:«فمن یستمع الانَ بجَدْ لَهُ شهابً رَصَداً»[11] و بعد از آن بگوید:«كان لَمَ یَسمعها كانَّ فی اُذُنیَه و قراً».[12]

2ـ شخصی به خدمت امام محمد باقر(ع)از سنگینی گوش شكایت كرد فرمودند كه دست بر گوش بكش و این آیات را بخوان:«لَو انزَلنا هذا القرآنَ(تا)عزیزُ الحَكیم».[13]

3ـ گوش را بگیر و 3 بار آیه زیر را بر آن بخوان:«یُرَوا یُرَوا مِنها خلقناكم و فیها نُعیدُكم و مِنها تُخرِجُكُم تارهً اُخری».[14]

4ـ این آیه را با خود دارد:«وَ اِذا قُری القرآنُ(تا)تُرحَمون»[15] «كانَ لِم یِسمعها(تا)بِعذاب الیم».[16] ـ [17]

(اطلاعات عمومی آیه های سوره لقمان):

(داستانهای سوره لقمان):

لقمان حكیم و پندهای او به فرزندش: 15 تا 19 .[18]


 

[1] - آشنایی با سوره های قرآن ص 61 جعفر شیخ الاسلامی.

[2] - دانستنیهای قرآن ص 177 مصطفی اسرار.

[3] - آشنایی با سوره های قرآن ص 61 جعفر شیخ الاسلامی.

[4] - آشنایی با سوره های قرآن ص 61 جعفر شیخ الاسلامی.

[5] - دانستنیهای قرآن ص 52 مصطفی اسرار.

[6] - (مجمع البیان جلد 8 ص 312)

[7] - آشنایی با سوره های قرآن ص 61 جعفر شیخ الاسلامی.

[8] - قرآن عظیم ترجمه و خلاصه تفسیر فیض الاسلام.

[9] - (ثواب الاعمال ص 100 - فقه الرضا (ع))

[10] - (مجمع البیان)

[11] - (سوره جن:آیه 9)

[12] - (سوره لقمان:آیه 6)

[13] - (سوره حشر:آیات 21 و 24)

[14] - (سوره طه:آیه 57)

[15] - (سوره اعراف:آیه 203)

[16] - (سوره لقمان:آیه 6)

[17] - درمان با قرآن ص 71 و 72 محمد رضا كریمی.

[18] - آشنایی با سوره های قرآن ص 61 جعفر شیخ الاسلامی.